Autor: Weronika Maciuszko
Tydzień noblowski to niewątpliwie jeden z najgorętszych momentów w roku nie tylko w świecie nauki. W czwartek 10 października świat poznał laureatkę Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Otrzymała ją Han Kang za jej intensywną poetycką prozę, która konfrontuje się z traumami historycznymi i odsłania kruchość ludzkiego życia. I chociaż prognozy nie wróżyły jej wygranej, to nie można być zaskoczonym, bo intrygująca i pełna wrażliwości twórczość pisarki już od jakiegoś czasu podbija serca wielu osób.
Pochodząca z Korei Południowej Han Kang przyszła na świat w 1970 roku w miejscowości Gwangju, a wieku dziewięciu lat przeprowadziła się z rodziną do Seulu. Można powiedzieć, że miłość i pasję do literatury ma we krwi, gdyż jej ojciec jest cenionym powieściopisarzem. Początki jej kariery literackiej sięgają 1993 roku, kiedy opublikowano jej wiersze w czasopiśmie „Literatura i Społeczeństwo”. Natomiast dwa lata później, wraz z wydaniem zbioru opowiadań Miłość Yeosu zaczęła się jej oficjalna przygoda z prozą. To właśnie wnikliwa, emocjonalna i przejmująca proza oraz poetycki styl sprawiają, że pisarka przyciąga do siebie czytelników. W swoich powieściach przedstawia człowieka wobec rozterek egzystencjalnych, kruchość ludzkiej psychiki, a także trudne relacje międzyludzkie. Skrajne emocje i tragiczne historie są opisane w subtelny i metaforyczny sposób. Wytwarza to niesamowity kontrast, dzięki któremu dzieła Koreanki jeszcze bardziej przejmują i wzruszają.
Powieścią, która zapewniła Kang międzynarodową sławę jest Wegetarianka ukazująca konsekwencje decyzji głównej bohaterki o niejedzeniu mięsa, której jej bliscy nie akceptują. W ciekawy sposób przedstawione zostały w niej kwestie buntu oraz przemiany wywołującej niemałe trudności. Jednak nie jest to jedyna warta przeczytania powieść Kang. Pisarka ma na swoim koncie także inne intrygujące dzieła, które Anders Olsson, przewodniczący Komitetu Noblowskiego, wymienił w laudacji na cześć tegorocznej laureatki. Wśród nich jest m.in. powieść Twoje zimne dłonie ukazująca zamiłowanie Han Kang do sztuki.
Koreanka w swoich utworach nie tylko próbuje znaleźć odpowiedź na pytania dotyczące jednostki, ale także konfrontuje traumy osobiste z traumami historycznymi. W powieści Nadchodzi chłopiec odnosi się do masakry w mieście Gwangju z 1980 roku, w której setki studentów i nieuzbrojonych cywilów zginęły z rąk południowokoreańskiego wojska podczas protestów. Udział w tych wydarzeniach brał także jej ojciec. Sama Kang przyznała, że za sprawą tego wydarzenia tak często porusza w swoich dziełach tematy polityczne i społeczne.
W swojej twórczości autorka nie odnosi się tylko do wydarzeń historycznych dotyczących bezpośrednio jej samej, jej rodziny i kraju. Sięga także znacznie dalej, czego przykładem jest dzieło Biała elegia. Powieść ta powstała w większości podczas zimowego pobytu Koreanki w Warszawie. Narratorka opowiada w tej książce o stracie siostry, która zmarła kilka godzin po urodzeniu. Podczas swoich rozważań nawiązuje także do zniszczonej podczas II Wojny Światowej Warszawy. Będąc w stolicy Polski, odczuwa ogromny ból i ogromną stratę, ale także pewien rodzaj oczyszczenia. Tłem do rozważań nad poczuciem straty, żałobą i duchową wytrwałością człowieka jest biel zimowej Warszawy.
Twórczość Han Kang, niezwykle oryginalna i subtelna, łączy w sobie osobiste przeżycia jednostki z ogólnymi prawdami na temat przemijania, bólu psychicznego jak i fizycznego oraz wyobcowania. Wyróżnienie pisarki w postaci Nagrody Nobla ukazuje to, jak potrzebna jest literatura, która będzie poruszać najtrudniejsze pytania o życiu człowieka, jego istnienie w świecie i udział w historycznych wydarzeniach. Tak melancholijna i – jak się okazuje – terapeutyczna i oczyszczająca proza Koreanki może być dobrą lekturą na długie, jesienne wieczory.