Autor: Wiktoria Klasa
Małe życie to poruszająca historia, która konfrontuje czytelnika ze złożoną tematyką traumy, straty, dojrzewania i przyjaźni. Odbiorca już od pierwszych stron, zostaje wciągnięty w świat czwórki przyjaciół, którzy postanowili dzielić ze sobą nie tylko własną młodość, ale także wszystko, co nadeszło po niej. Hanya Yanagihara chwyta czytelnika za serce. Autorka pomimo osadzenia akcji w Nowym Jorku decyduje się na kompletną separację fabuły od konkretnych wydarzeń historycznych czy politycznych. Czytelnik pozostaje sam na sam z przejmującymi losami bohaterów, a w szczególności z mroczną przeszłością jednego z nich. Jak wskazuje sama Yanagihara, Małe życie to utwór, który wymaga od odbiorcy dużego zaangażowania emocjonalnego, oferując w zamian głęboki wgląd w wewnętrzne przemyślenia i rozterki postaci.
Małe życie to definitywnie jedna z najgłośniejszych amerykańskich powieści ostatnich lat. Fabuła książki skupia się na trudnościach, poszukiwaniach i wyzwaniach z którymi mierzą się główni bohaterowie – Willem, Malcolm, JB i Jude. Pogoń za bardzo różnorodnymi karierami, marzeniami, sukcesami, a także za sensem i niezależnością pochłania młodych mężczyzn, którzy starają się określić własną rolę i miejsce w świecie. Przyjaciół tych obserwujemy odkąd skończyli studia aż po czasy późnych lat wieku średniego. Ta szeroka perspektywa pozwala zauważyć czytelnikowi, że grupę łączą nie tylko wspólne wspomnienia czy wzajemne wsparcie ale istnieje pomiędzy nimi również ciche porozumienie, zakładające ochronę jednego z nich – Jude’a. Historia inteligentnego, a zarazem niezwykle pokornego prawnika, staje się centrum emocjonalnej i pochłaniającej powieści Yanagihary. Nikt nie zna jego przeszłości. Nikt w pełni nie zdaje sobie sprawy z przyczyn jego chorób, skali bólu, z którą zmaga się na co dzień, a także ze wstydu, jakim napawa bohatera jego własne ciało. Hanya Yanagihara kreuje postać niemalże tragiczną, która w swoim dorosłym życiu wciąż walczy z cieniami przeszłości. Czytelnik sukcesywnie poznaje historię Jude’a, głębie jego cierpień i wpływ losów postaci na jego podejście do relacji międzyludzkich, swojej wartości, i tożsamości. Przemoc seksualna, samookaleczanie oraz zachowania autodestrukcyjne to niezwykle częste wątki w powieści autorki, która o traumie pisze w sposób poruszający i nadzwyczaj rzeczywisty.
Hanya Yanagihara w bardzo przemyślany, a nawet intencjonalny sposób kreuje strukturę i bohaterów utworu. Narracja Małego życia pozostaje nielinearna, a także wieloosobowa. Liczne retrospekcje sprawiają, że zaciera się granica między przeszłością a teraźniejszością postaci. Takowy zabieg już na samym poziomie strukturalnym oddaje specyfikę traumy, która rzadko pozostaje jedynie przykrym wspomnieniem. W przypadku Jude’a, ten głęboki i tajemniczy uraz emocjonalny nieustannie domaga się uwagi. Bliscy mężczyzny przez cały utwór starają się uświadomić mu, że nie jest tylko tym, co go spotkało. W tym momencie warto zwrócić uwagę na fakt, że Małe życie to historia o męskich relacjach. Jak przyznaje autorka, powieść ta zmieniłaby się diametralnie, gdyby jej bohaterkami były kobiety, dla których intymne rozmowy i bliskość nie są tak silnie obarczone społecznymi ograniczeniami. Mężczyznom od dziecka zazwyczaj wpajany zostaje system zakazanych i dozwolonych emocji. Willem, JB, Malcolm i Jude przekraczają te ściśle zarysowane bariery. Przyjaciele darzą siebie troską i miłością, którą decydują się wyrażać nawet przez najmniejsze gesty.
Małe życie Hanyi Yanagihary porusza kwestie wrażliwe, trudne, a nawet wzbudzające krytykę wśród niektórych czytelników. Odbiorca musi zmierzyć się z dokładnymi opisami aktów przemocy, bólu fizycznego i psychicznego. Z drugiej strony warto podkreślić, że książka przepełniona została pięknymi refleksjami na temat wagi przyjaźni, miłości, rzeczywistości cierpienia i mocy pamięci. Czytelnik ma styczność z postaciami niezwykle realnymi, wyjątkowymi, a przede wszystkim złożonymi. Utwór wyróżnia się swoją wielowarstwowością i brakiem banalności. Małe życie zadaje pytania o specyfikę tożsamości człowieka, o jego potrzebę poczucia kontroli i niezależności, o trudy, z którymi mierzy się jednostka w trakcie dochodzenia do sukcesu. W moim odczuciu tekst Hanyi Yanagihary stanowi reprezentację literatury zabierającej głos w kwestiach niewygodnych. Autorka posłużyła się językiem, który doskonale obrazuje, z czym tak naprawdę wiążą się konsekwencje przemocy, trauma oraz niepowstrzymana chęć pomocy osobom, które zamknęły się przed resztą świata.