Autor: Małgorzata Kalinowska
George Orwell, a właściwie Eric Arthur Blair, to XX-wieczny brytyjski pisarz , który czytelnikom znany jest głównie z takich książek jak Folwark zwierzęcy czy Rok 1984. Jednak nie zamierzam skupiać się na jego najbardziej znanych powieściach, lecz na pewnej bardzo ważnej dla autora – mianowicie na Córce proboszcza.
Powstała jako jedno z pierwszych dzieł Orwella. Była cenna dla niego, ale tylko przez pewien czas. Autor nienawidził tej książki w późniejszym etapie swojego życia. Oczywiście, choć pewien sentyment do niej pozostał, to późniejsza niechęć była tak silna, że zakazał wydawania Córki proboszcza po swojej śmierci. Na szczęście dla czytelników życzenie autora nie zostało spełnione; i bardzo dobrze , ponieważ utwór stanowi bardzo dokładny obraz chociażby zmagań osoby z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi czy z winą religijną.
Powieść Orwella Opowiada o perypetiach Dorothy, tytułowej córki pastora, która przejmuje wszelkie obowiązki domowe i parafialne, gdyż jej ojciec jest zwyczajnie nieporadny życiowo i wysługuje się własnym dzieckiem. Dziewczyna prowadzi swoje życie według dawno ustalonej rutyny, którą niezmiernie lubi. Najważniejszym elementem jej życia jest wiara, która jednak prowadzi Dorothy do samookaleczania za „grzeszne” myśli czy uczynki.
Narracja utrzymana jest w stylistyce realistycznej, a zatem w powieści nie pojawiają się nadnaturalne motywy, brakuje nawet jakichkolwiek obrazów czy symboli interwencji bożej. Mimo że utwór opowiada o wierze, ogranicza się raczej do utartych rytuałów (powtarzanych słów modlitw czy obowiązków kościelnych) oraz zmaganiach głównej bohaterki z uwewnętrznionymi negatywnymi aspektami protestantyzmu. Język charakteryzuje się prostotą, oszczędnością oraz precyzją. Jednoznacznie odzwierciedla sposobu myślenia bohaterki. Ponadto każda postać posiada swój własny styl wypowiedzi, który ją charakteryzuje.
Należy też zauważyć, że występują w tej książce fragmenty, które nie tyle zrywają z konwencją realistyczną, ile trochę ją naginają. Są nimi niezwykłe zbiegi okoliczności, które w prawdziwym świecie mają raczej nikłą szansę na występowanie jeden po drugim. Był to również jeden z powodów, dlaczego Orwell tak nie lubił swojego dzieła. Mimo wszystko należy podkreślić, że ubytek nie jest na tyle istotny, jak mogłoby się autorowi wydawać.
Nie można zaprzeczyć, że utwór ma pewne mankamenty, jednak posiada również wiele wyróżniających go elementów – ciekawa fabuła, wyraziście nakreślone postaci, precyzyjny język. Co więcej, powieść przedstawia również krytykę społeczno-obyczajową, której nie można pominąć w rozważaniach nad dziełem. Hipokryzja ludzi, powszechna obłuda, ukazanie negatywnych postaw przedstawicieli religijnych, kulawy system edukacji prywatnej, wyzysk, trud pracy fizycznej, problem bezdomności – to tylko niektóre z jakże niezwykle istotnych kwestii poruszanych w tym tekście.
Podsumowując, chociaż utwór został skreślony przez autora, to mimo wszystko opinia ta zdaje się przesadzona. Córka proboszcza jest zdecydowanie warta przeczytania oraz poddania samodzielnej ocenie, aby samemu osądzić, czy Orwell miał w tej kwestii rację czy też nie.